Verjaardag

Eind september 2005. We kwamen terug van een weekend aan zee. We woonden nog in de Neyberghlaan in Laken. Bij onze thuiskomst nam ik wat oude kranten door alvorens ze bij het oud papier te gooien. Mijn oog viel op een krantenkop van een maand eerder: ‘Meester, mijn vader is dood’. Het was een interview, in monoloogvorm neergeschreven, met een oude notaris, Jos Thevelin. Hij haalde herinneringen op aan zijn schoolmeester, meester Roger. Die meester had zo veel voor hem betekend. Hij speelde viool in de klas, sprak over de actualiteit, vertelde mopjes. Op een dag had Jos, na een conflict met zijn vader, in de klas gezegd: ‘Meester, mijn vader is dood.’ De leraar had hem getroost en even had hij zich zalig gevoeld. Maar na de les moest hij zijn leugen opbiechten. Meester Roger had heel begripvol gereageerd en was met hem mee naar huis gegaan, om met zijn ouders te praten.

Het verhaal ontroerde me en ik stuurde de auteur van het artikel een berichtje. Hij reageerde dankbaar in mooie bewoordingen en vertelde dat de notaris een dichte vriend van hem was geweest, maar het afgelopen weekend helaas was begraven, vlakbij het graf van zijn meester.

Het was het begin van een (pen)vriendschap die elf jaar zou duren. Kort na mijn eerste mail wandelden we samen op het kerkhof van Laken. Wij deelden een liefde voor kerkhoven. Hij was de eerste aan wie ik, tussen de doden, vertelde dat ik zwanger was van mijn tweede kindje. Het verhaal van onze kerkhofwandeling schreef hij in zijn ‘Kleine atlas van het genot’.

Hij moedigde me aan om te schrijven, gaf me tips. Zelf schreef hij een heel verzorgd, wat ouderwets Nederlands – hij was erg beïnvloed door Willem Elsschot, wiens verhaal ‘Een ontgoocheling’ hij jaarlijks herlas. En door zijn vader, die journalist bij de Gentenaar was geweest en daarnaast ook schreef voor het blad ‘Orgelkunst’. Zijn vader speelde orgel in de Gentse Sint-Annakerk en mijn vriend groeide op in de schaduw van die kerk. Gelukkig heeft hij niet meer moeten vernemen dat ze er een supermarkt van wilden maken.

Laurens De Keyzer was naast journalist ook een soort sociaal werker. Hij hield contact met bijna alle mensen die hij ooit had geïnterviewd, voor zijn boeken ‘Buren’, ‘Zintuigen’, ‘Getuigen’… Al die nazorg kostte hem een boek per jaar, zei hij me eens. Ook aan de zorg voor moeder, schoonouders en kinderen besteedde hij veel tijd. Zijn moeder werd in de negentig werd en stierf niet lang voor hem.

Naast interviews schreef Laurens ook columns. Een van zijn mooiste heet ‘Que le feu continue’ en gaat over hoe alle vriendschappen en liefdes in zijn leven elkaar belangeloos aanwakkerden. Ja, er was veel vriendschap en liefde in zijn leven. Zijn vrouw Anneke werd ook een vriendin van me.

Ze kwamen me opzoeken na de geboorte van mijn jongste dochter. We gingen eens samen wandelen in de Marollen. En op een keer kwam hij zijn dochter voor haar eerste werkdag in een nieuwe job naar Brussel brengen – ze ging Nederlandse les geven aan anderstaligen. Nadat hij zijn dochter had afgezet, lunchten we samen in het Kaaitheater. Daarna, terwijl ik weer aan het werk was, bezocht hij de basiliek van Koekelberg. Die dag beschreef hij in zijn laatste column. De Standaard werd hervormd en Laurens hoorde daar niet meer bij. Een groot verdriet. Was hij van een andere tijd? Maar hij bleef schrijven.

Drie jaar later stierf Laurens op 68-jarige leeftijd aan kanker, twee weken na de dood van zijn lieve Anneke. Een tragisch einde. Op zijn sterfbed zei hij me: ‘Ik ben niet bang om te sterven, maar wat laat je achter?’ Een zoon, een dochter, een kleindochter, een kleinzoon die net geboren was. Dat deed hem zoveel pijn.

‘Kom me maar snel nog eens bezoeken,’ zei hij. Zo vaak had hij over dood en afscheid geschreven, maar toen zijn einde nabij was, deed hij alsof er nog een volgende keer zou zijn. Ik sprak hem niet tegen.

Enkele dagen geleden was ik in de mooie bibliotheek van Sint-Agatha-Berchem. Ik trok de lades met Dwarsliggers open, boekjes op zakformaat. Tot mijn vreugde stonden daar Laurens’ Kleine Atlasjes van de Stilte, de Liefde en het Genot. De Kleine Atlas van de Troost hadden ze ook, maar die stond bij de zelfhulpboeken. Ze beschrijven plekken in België. Laurens hield van toerisme in eigen land. Met de kusttram de hele Belgische kust afrijden. Zo’n dingen.

Laurens was -net als bijvoorbeeld Ischa Meijer- schatplichtig aan Willem Wittkampf (1924-1992), die ook gewone mensen interviewde en zijn interviews in monoloogvorm uitschreef. Laurens nam interviews nooit op, hij noteerde ze in een schriftje en onthield veel.

Bij onze eerste ontmoeting was ik verrast dat Laurens Gents sprak. Er was een groot contrast tussen zijn gesproken en zijn gepolijste, geschreven taal. Om die reden las hij hoogst zelden voor uit zijn werk: dat vond hij zelf vreemd klinken, hij hield ook niet zo van zijn stem. Op een keer las hij voor in zijn dierbare Sint-Annakerk. Spijtig genoeg kon ik niet gaan. Ik heb hem nooit horen voorlezen.

Bijna al zijn boeken heb ik, enkele deed hij me cadeau. Eén boek miste ik, besefte ik onlangs. Zijn ‘Afscheid nemen’ waarin mensen – dikwijls vrienden van hem – vertellen over een afscheid in hun leven. Dat boek was heel snel uitverkocht.

Ik zocht het op het internet en vond het bij een filiaal van De Slegte in een Nederlandse stad. Tot mijn verbazing stond op de cover een rode valies, hetzelfde KLM-koffertje als ik bij de start van mijn blog De Rode Valies op een tweedehandssite had gekocht. Ik bestelde het boek, het arriveerde enkele dagen later. Er zat een lief kaartje bij, van een verkoopster die Merel heette. Ze had een hartje achter haar naam gezet. Zou ze dat steeds doen, of was het bij wijze van troost, omdat ik een boek over afscheid had besteld?

Vandaag, op 16 juli 2022, zou Laurens 75 jaar zijn geworden.

Laurens aan het werk in zijn schrijfkamer. Hij noemde deze foto ironisch ‘Pa drinkt Spa’.

4 gedachtes over “Verjaardag

  1. Pingback: De ronde van melancholia (vangst #76) – Aanlegplaats

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s